Mas payat si Don Teodoro kaysa noong huli ko siyang nakita. Nakalaylay ang isang bahagi ng mukha niya dahil sa stroke, ngunit buhay ang kaniyang mga mata. Galit. Gising. At nakatingin diretso sa camera.
“Papa?” bulong ko.
Iginagalaw niya ang mga labi ngunit walang tunog na lumalabas.
Lumapit si Salome sa kaniya habang pilit na kinakalag ang tali sa mga kamay. “Peke ang libing niya. Ikinulong siya rito matapos niyang baguhin ang testamento.”
Napalingon ako kay Atty. Gavino.
Namumutla siyang inilabas mula sa kaniyang bag ang isa pang sobre. “Ito ang tunay na habilin ni Don Teodoro. Ipinagkatiwala niya sa akin bago siya mawala. Ngunit pinagbantaan ni Doña Eulalia ang pamilya ko.”
“Basahin mo,” sabi ko.
Itinutok ni Leandro ang baril sa kaniya. “Subukan mo.”
Biglang siniko ni Doña Eulalia si Leandro. Pumutok muli ang baril at tumama sa kisame. Sinunggaban ni Rosalinda ang braso niya habang ako naman ay dumamba sa katawan niya. Nahulog ang sandata sa sahig at sinipa iyon ng hepe ng pulisya palayo.
Agad na pinosasan si Leandro.
Ngunit hindi pa tapos ang lahat.
Tumakbo kami patungo sa lumang gilingan kasama ang mga pulis. Sa loob, nakita namin si Salome sa tabi ni Don Teodoro. May isang lalaking nakahandusay sa sahig—ang tauhang binayaran ni Leandro upang bantayan sila.
Nang makita ako ng ama ko, tumulo ang luha niya.
Lumuhod ako sa harap niya.
“Bakit ninyo hinayaang mangyari ito?”
Mahina niyang itinaas ang kamay at itinuro ang isang maliit na recorder sa kaniyang kandungan. Pinindot ni Salome ang play.
Lumabas ang boses ni Don Teodoro, na naitala bago tuluyang humina ang kaniyang pananalita.
“Si Samara ang aking tunay na anak kay Rosalinda. Itinago ko ang katotohanan dahil pinagbantaan ni Eulalia na papatayin silang mag-ina. Si Salome ay anak ni Ramiro, ngunit minahal ko rin siyang parang sarili kong anak. Pareho silang biktima ng kasalanang hindi nila ginawa.”
Napahagulgol si Salome.
Lumapit ako at niyakap siya.
Sa unang pagkakataon, hindi mahalaga kung kambal ba kami, magpinsan o magkaibang ina. Siya ang batang kasabay kong natutong lumakad. Siya ang humahawak sa kamay ko kapag kumukulog. Siya ang lihim na nagdadala ng pagkain sa silid ko tuwing ikinukulong ako ni Doña Eulalia.
Kapatid ko siya dahil pinili naming maging magkapatid.
Kinabukasan, binasa ni Atty. Gavino ang tunay na testamento sa harap ng mga pulis at mga saksi.
Ang Hacienda Esperanza ay hindi iniwan kay Salome lamang.
Hinati iyon sa aming dalawa.
Ngunit may kondisyon.
Kailangang ilipat ang malaking bahagi ng lupain sa mga magsasakang ilang dekada nang nagsisilbi sa pamilya. Ang natitirang bahagi ay gagawing ospital at paaralan sa pangalan ng aming tunay na mga ina.
Si Leandro ay kinasuhan sa tangkang pagpatay, pagkidnap at pamemeke ng ebidensiya. Sa imbestigasyon, lumabas na matagal niyang nilulustay ang pera ng kompanya at balak niyang patayin si Salome upang mapasakaniya ang mana.
Si Doña Eulalia naman ang umamin na siya ang nagpalit sa mga dokumento ng kapanganakan. Hindi niya inaasahang mabubuhay si Rosalinda upang magsalita. At ang pinakamasakit sa lahat, nalaman ni Leandro na hindi siya anak ni Don Teodoro. Anak siya ng katiwala ng hacienda na matagal nang kasabwat ni Eulalia.
Pagkaraan ng anim na buwan, namatay si Don Teodoro dahil sa komplikasyon ng stroke.
Sa tunay niyang burol, walang saradong kabaong.
Walang kasinungalingan.
Nasa tabi ko si Salome, hawak ang isang bahagi ng itim na rosaryo. Hinati namin iyon sa dalawa, gaya ng mana, gaya ng mga alaala, gaya ng buhay na matagal nilang pinilit paghiwalayin.
“Galit ka ba sa akin?” tanong niya.
Tumingin ako sa mukha niyang halos kapareho ng sa akin.
“Hindi,” sagot ko. “Hindi natin kasalanan ang dugo natin.”
Magkahawak-kamay kaming lumabas ng mansion habang sumisikat ang araw sa ibabaw ng mga tubuhan. Sa unang pagkakataon, hindi na ako ang sumpa at hindi na siya ang paborito.
Pareho na lamang kaming malaya.
Ang katotohanan ay maaaring itago sa loob ng maraming taon, ngunit hindi ito kailanman tuluyang maililibing. At ang tunay na pamilya ay hindi nasusukat sa dugo o mana, kundi sa tapang na piliing mahalin at protektahan ang isa’t isa.
Disclaimer : This content may be created by AI for entertainment purposes. Any resemblance to real persons, events, or places is coincidental.
